Gelezen: we vertellen de wereld.

“For most of our history, we have been occupied with the cracking of codes—from deciphering patterns in the weather, the water, the land, and the stars, to parsing the nuanced behaviors of friend and foe, predator and prey. Furthermore, we are compelled to share our discoveries in the form of stories. Much is made of the fact that ours is the only species that does this, that the essence of who and what we understand ourselves to be was first borne orally and aurally: from mouth to ear to memory. This is so, but before we learned to tell stories, we learned to read them. In other words, we learned to track. The first letter of the first word of the first recorded story was written—“ printed”—not by us, but by an animal.”

— The Tiger door John Vaillant
http://a.co/c0hJVVj

Dit boek gaat over de jacht op een tijger die enkele mensen heeft gedood. De auteur neemt dit waargebeurd verhaal als vertrekpunt om de geschiedenis van Siberië te belichten en te beschrijven hoe mensen hier overleven.

In dit citaat legt Vaillant voor mij twee mooie linken naar de manier waarop evolutie ons als soort heeft gevormd.

Ten eerste is er de verwijzing naar hoe we geneigd zijn overal patronen te (willen) zien. In evolutionaire studies van religie, zoals cognitieve wetenschappen van religie of CSR, wordt dit vaak opgenomen als deel van de verklaring hoe we tot voorstellingen van goden komen. Omdat we patronen willen zien waar er eigenlijk geen zijn, nemen we het bestaan aan van wezens die we niet kunnen zien, maar die er wel zijn: voorouders, geesten, goden,… Vaillant brengt hier een ander aspect van dat patronen zien naar voor: we vertellen daar graag over. We vertellen elkaar de wereld, zoals wij die zien.

Ten tweede is er de verwijzing naar het bredere ecologische web waarvan de mens deel uitmaakt. Wij zijn niet de enigen of de eersten om patronen te zien, te ontcijferen, te lezen. Dat deden andere soorten ons al voor, iets wat Vaillant op bloedstollende manier duidelijk maakt door ons te vertellen hoe de tijger zijn jagers tot prooi maakt…

De kracht van verhalen is inderdaad niet te onderschatten. Je merkt hoe vandaag, midden in de grootste mondiale gezondheidscrisis van deze nog jonge eeuw, verschillende verhalen worden verteld om de patronen in die crisis te ontcijferen. Sommige verhalen suggereren dat de natuur ons een lesje wil leren, andere verhalen wijzen bepaalde bevolkingsgroepen als zondebok aan, of zien de COVID-19 pandemie als een bewijs dat neo-liberalisme ons naar de afgrond leidt. Het is dan toch belangrijk voor ogen te houden dat een echt goed verhaal gebaseerd is op degelijke sporenonderzoek. De jager die overhaast een verhaal bedenkt bij de sporen in de modder, kijkt meestal in de verkeerde richting als de tijger komt…

Een reactie achterlaten

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.